آبرفت پارچه چیست؟ علت آب رفتن لباس و راه‌های جلوگیری
تا حالا برایتان پیش آمده لباسی که کاملاً اندازه بوده، بعد از شست‌وشو ناگهان کمی تنگ یا کوتاه شود؟ یا پارچه‌ای را قبل از دوخت اندازه گرفته باشید اما بعد از شستن، اندازه آن تغییر کند؟ یکی از مهم‌ترین دلایل این اتفاق، آبرفت پارچه است.
آبرفت ممکن است باعث شود اندازه پارچه تغییر کند و در نتیجه لباسی که با دقت دوخته شده، بعد از اولین شست‌وشو دیگر فرم و اندازه اولیه خود را نداشته باشد. به همین دلیل، شناخت علت آبرفت پارچه و روش جلوگیری از آن برای هر خیاطی، مخصوصاً هنگام کار با پارچه‌های طبیعی، اهمیت زیادی دارد.
آبرفت پارچه به تغییر ابعاد پارچه پس از شست‌وشو، خیس شدن یا قرار گرفتن در معرض حرارت گفته می‌شود. این تغییر معمولاً به صورت کوچک‌تر شدن طول یا عرض پارچه دیده می‌شود.
البته میزان آبرفت در همه پارچه‌ها یکسان نیست. بعضی پارچه‌ها ممکن است تغییر بسیار کمی داشته باشند، اما برخی دیگر بعد از اولین شست‌وشو به شکل قابل توجهی تغییر اندازه دهند.
به همین دلیل اگر قرار است پارچه‌ای را برای دوخت لباس استفاده کنید، بهتر است قبل از برش و الگوکشی، احتمال آبرفت آن را در نظر بگیرید.
یکی از دلایل اصلی آبرفت، ساختار الیاف پارچه است. بعضی الیاف، مخصوصاً الیاف طبیعی، در هنگام تولید تحت کشش قرار می‌گیرند و بعد از تماس با آب و حرارت می‌توانند بخشی از این کشش را از دست بدهند. به همین دلیل ممکن است پارچه پس از شست‌وشو کمی جمع شود.
علاوه بر جنس الیاف، عوامل دیگری مانند دمای آب، روش شست‌وشو، میزان حرارت اتو و خشک شدن پارچه نیز می‌توانند روی میزان تغییر اندازه تأثیر بگذارند.
پارچه‌های نخی
پارچه‌های نخی از جمله پارچه‌هایی هستند که ممکن است بعد از شست‌وشو مقداری تغییر اندازه داشته باشند. بنابراین اگر قرار است از پارچه نخی برای دوخت لباس استفاده کنید، بهتر است قبل از برش، وضعیت آن را بررسی کنید.
پارچه‌های پنبه‌ای
پارچه‌های پنبه‌ای نیز ممکن است در اثر شست‌وشو دچار جمع‌شدگی شوند. میزان این تغییر به نوع پارچه و نحوه آماده‌سازی آن بستگی دارد.
پارچه‌های پشمی
پارچه‌های پشمی علاوه بر تغییر اندازه، در صورت شست‌وشوی نامناسب ممکن است دچار تغییر فرم یا آسیب به بافت شوند. بنابراین روش شست‌وشوی این پارچه‌ها اهمیت زیادی دارد.
در بسیاری از پروژه‌های خیاطی، پیش‌شست‌وشوی پارچه می‌تواند تصمیم بسیار خوبی باشد؛ مخصوصاً زمانی که احتمال آبرفت وجود دارد.
منطق کار ساده است: اگر قرار است پارچه بعد از شست‌وشو تغییر اندازه دهد، بهتر است این تغییر قبل از برش و دوخت اتفاق بیفتد، نه بعد از آماده شدن لباس.
البته روش شست‌وشو باید متناسب با دستورالعمل نگهداری همان پارچه باشد. بعضی پارچه‌ها ممکن است به شست‌وشوی خاص یا حتی خشکشویی نیاز داشته باشند.
اگر درباره میزان آبرفت پارچه مطمئن نیستید، می‌توانید ابتدا مقدار کمی از آن را آزمایش کنید.
یک تکه از پارچه را جدا کنید و آن را مطابق روش شست‌وشویی که احتمالاً برای لباس نهایی استفاده می‌شود، بشویید. سپس اجازه دهید خشک شود و دوباره اندازه‌گیری کنید.
مثلاً اگر قبل از شست‌وشو طول نمونه ۵۰ سانتی‌متر بوده و بعد از شست‌وشو به ۴۸ سانتی‌متر رسیده، مشخص است که پارچه مقداری جمع‌شدگی داشته است.
این آزمایش ساده می‌تواند قبل از برش پارچه اصلی، اطلاعات ارزشمندی در اختیار شما قرار دهد.
آیا برای آبرفت باید به الگو اضافه کنیم؟
این سؤال جواب یکسانی برای تمام پارچه‌ها ندارد.
اگر پارچه‌ای مقدار مشخصی آبرفت داشته باشد، خیاط می‌تواند با توجه به میزان آن و نوع لباس، تمهیدات لازم را قبل از برش در نظر بگیرد. اما اضافه کردن مقدار دلخواه به الگو بدون اینکه میزان آبرفت پارچه مشخص باشد، روش دقیقی نیست.
بهترین کار این است که ابتدا پارچه را آزمایش کنید و میزان تغییر اندازه را به دست آورید.
به عبارت دیگر، اول میزان آبرفت را مشخص کنید و بعد درباره تغییر اندازه الگو تصمیم بگیرید.
خیر. آبرفت می‌تواند در طول و عرض پارچه اتفاق بیفتد.
برای مثال ممکن است یک پارچه بیشتر در جهت طولی جمع شود و لباس بعد از شست‌وشو کوتاه‌تر شود. در پارچه‌ای دیگر، تغییر اندازه در عرض بیشتر باشد و لباس تنگ‌تر شود.
حتی ممکن است شکل کلی پارچه یا فرم آن نیز تا حدی تغییر کند.
به همین دلیل هنگام بررسی پارچه، فقط به طول آن توجه نکنید و عرض و فرم کلی پارچه را نیز در نظر بگیرید.
یکی از اشتباهات رایج این است که خیاط تمام توجه خود را روی الگو، اندازه‌گیری و دوخت می‌گذارد اما ویژگی‌های خود پارچه را نادیده می‌گیرد.
در حالی که خیاطی فقط به معنی اجرای یک الگوی درست نیست. شناخت پارچه، انتخاب نخ و سوزن مناسب، جهت پارچه، میزان کشسانی و حتی احتمال آبرفت هم می‌تواند روی نتیجه نهایی تأثیر بگذارد.
اگر این موارد را از همان ابتدای کار در نظر بگیرید، احتمال اینکه بعد از دوخت با یک لباس متفاوت از چیزی که انتظار داشتید مواجه شوید، کمتر خواهد شد.
آبرفت پارچه یکی از نکاتی است که قبل از برش و دوخت باید به آن توجه شود. بعضی پارچه‌ها، به‌خصوص برخی پارچه‌های دارای الیاف طبیعی، ممکن است بعد از شست‌وشو تغییر اندازه داشته باشند.
. اگر می‌خواهید خیاطی را به‌صورت اصولی و عملی یاد بگیرید و علاوه بر دوخت، نوع پارچه، اندازه‌گیری، الگو و نکات حرفه‌ای کار با پارچه آشنا شوید با دوره‌های جامع مبتدی موسسه ما می‌توانید مهارت‌های خیاطی و الگوسازی را از پایه تا مراحل تخصصی‌تر یاد بگیرید.
